محمد حسين بن مهدى فراهانى
139
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
لارش آداسى واپور در لارش آداسى هم قريب يك ساعت براى دادن و گرفتن پست معطل شد . اين بندر و جزيره از بلوك ازمير و مديرنشين و قريب يك هزار و پانصد نفوس متوطنين در خود بندر است . از اينجا كه گذشت از بوغاز بيرون مىآيد ، و در طرف يسار جزاير و آبادى بسيار نمايان بود . مذكور داشتند كه بنادر مفصلهء ذيل است : نىسرء « 16 » ، تلوس « 17 » [ و ] كركى « 18 » . بندر رودس و از اينها كه گذشت به بندر موسوم به رودس « 19 » رسيد كه در طرف يسار واقع شده . و از بندر ثقز تا اين بندر رودس ، يك صد و شصت و شش ميل است . اين جزيره و بندر بسيار باصفا و سبز و خرم [ است ] و اشجار مركبات بىشمار دارد . و ساكنين آن نصف مسلمان و نصف اروم و يهود هستند . مسلمانها در وسط قلعه ، و خارج از اسلام خارج از قلعهاند . واپور در اينجا هم يك ساعت و نيم توقف كرده بار مختصرى داد و گرفت و روانه شد . حركت از رودس و از رودس كه گذشت ديگر جزيره نيست و واپور از قبهء دريا مىرود و هيچجا ساحل نمايان نبود تا آنكه سى ساعت راه طى كرد آن وقت فنر چراغى نمودار گشت كه شبها به جهت راهنمائى كشتيها مىسوزد . گفتند از رودس تا اينجا سيصد ميل است و از اين فنر تا اسكندريه بيست و يك ميل است . كه از اسكندريه تا اسلامبول هشت صد و سى ميل است ، كه واپورهاى متوسط تجارتى ساعتى هشت نه ميل را بيشتر طى نمىكنند ، كه نود و دو ساعت الى نود و پنج ساعت راه است ، باقى ديگر مال توقف بندرات و معطلى بوغازهاست . و اين واپور در پنج شبانهروز و كثرى « 20 » از اسلامبول به اسكندريه رسيد و كپيتان مذكور داشت كه عمق اين بحر ابيض از هفتصد قلاج الى هزار و پانصد قلاج بيشتر نيست ، و به بحر محيط و فرنگستان هم راه دارد كه از جبل الطارق مىروند . بارى همينكه واپور نزديك به اسكندريه شد چون قريب به لنگرگاه زمين نزديك است و كشتيها خيلى به گل نشسته ، بدين واسطه مرسوم است كه بلدى از اعراب متوطنين اسكندريه با قايق جلو واپور مىآيد و واپور را به لنگرگاه مىرساند .
--> ( 16 ) - Nisiros ( 17 ) - Harki Tilos ( 18 ) - ( 19 ) - Rodos ( 20 ) - كذا در اصل ، كسرى صحيح است .